ホームページに戻る
目次に戻る



アイヌ語新聞「アイヌタイムズ」の記事「ラウラウ (コウライテンナンショウ)」
(第23号、2002年(平成14年)9月30日(木)アイヌ語ペンクラブ発行 8〜10ページ引用)

ラウラウ (コウライテンナンショウ)

(アイヌ語)
rawraw
ラウラウ
(エスペラント)
Arisaema limbatum, k�較aitennansy�� [japane]



この文は、Shift_JIS X0213 のフォントを指定していません。

このページを表示させるには、Windows Me以前のシステムでのNetscape 3.x や 4.x や azur(azurはWindows98以上)、Mac OS 9.2以前のシステムでのNetscape 3.x や 4.x や iCabをお使いになり、Shift_JIS X0213 のフォントを指定してください。

WindowsXPやMacOSXでは、azurを使うと、ユニコード3.2に準拠しているフォントを指定することによって、このShift_JIS X0213 に準拠したWebページを表示させることができます。
また、MacOS X ver10.4.11でダウンロードされるSafari ver.3.0.4 を用いると、表示→テキストエンコーディング→日本語(Shift JIS X0213)というエンコーディングが機能するようになりました。Unicode 3.2 に対応しているフォントで表示されます。MacOS X ver10.3 以前でダウンロードできるSafari ver.1.1では、Safari→環境設定→テキストエンコーディング→日本語(Shift JIS X0213)というエンコーディングが選択できましたが、機能してませんでした。

ソースを編集する時は、Alpha for WindowsXP (http://www.interq.or.jp/student/exeal/dss/res/alpha/) や Netscape Composer 4.78 for WindowsMe や テキストエディット for MacOSXをお使いください。


秋の終わりごろ、果実が赤くなってから、ラウラウの根を掘って、炉の中の灰の中に入れて焼いて食べました。

(アイヌ語)
cuk kes ta, numi hure kor rawraw a=ta wa, ape or un sesek una or a=oamre wa a=ma wa a=e ruwe ne.
チュ�� ケ�� タ、 ヌミ フレ コ�� ラウラウ アタ ワ、 アペ オ�� ウン セセ�� ウナ オ�� アオア��レ ワ アマ ワ アエ ルウェ ネ。
(エスペラント)
Kiam la frukto de la sova�゙herba radiko "rawraw" fari�゙as ru�゙a en �ンirka�� fino de a�穰uno, oni fosas la radikon, enmetas �゙in en la cindro en fajrejo, bakas kaj man�゙as �゙in.
 

ただし、根の黄色い部分は、有毒なので削り取らなければなりません。

(アイヌ語)
korka, siwnin uske surku ne kusu a=eraske p ne ruwe ne.
コ��カ、 シウニン ウ��ケ ス��ク ネ クス アエラ��ケ �� ネ ルウェ ネ。
(エスペラント)
Sed la flava parto de la radiko estas venena, tial oni devas tran�ンi kaj forigi �゙in.
 

私は、このラウラウをふかして食べると、甘みがあってジャガイモのような味がしました。充分に毒をとったつもりでしたが、舌がしびれてしまいました。

(アイヌ語)
rawraw a=suwe wa, kani ka k=e akusu, topen wa emo neno kera an. ne hi ta, surku pirkano a=eraske ka somo ki kusu, ku=parunpe tukunne humi ne.
ラウラウ アスウェ ワ、 カニ カ ケ アクス、 トペン ワ エモ ネノ ケラ アン。 ネ ヒ タ、 ス��ク ピ��カノ アエラ��ケ カ ソモ キ クス、 クパルンペ トゥクンネ フミ ネ。
(エスペラント)
Kiam mi vaporumis kaj man�゙as la rawraw-on, �゙i eatis dol�ンa kiel terpomo. Oni intencis forigi la venenon, sed mia lango paralizi�゙is.
 

青木愛子さんは次のように言いました;「フチ(おばあさん)はラウラウの根を掘ってきて、長生きの素だと言って食べました。

(アイヌ語)
Aoki Aiko katkemat ene hawean hi; "huci rawraw ta wa ek. huci anak 'tanpe kusuri ne k=e yakun, ney ta pakno ku=iwanke' sekor ye.
青木愛子 カッケマッ エネ ハウェアン ヒ; "フチ ラウラウ タ ワ エ��。 フチ アナ�� 'タンペ クスリ ネ ケ ヤクン、 ネイ タ パ��ノ クイワンケ' セコ�� イェ。
(エスペラント)
S-ino AOKI Aiko diris jene; "Mia avino fosis la radikojn kaj diris, '�リi estas deveno por longa vivo', kaj man�゙is.
 

母親は、もし間違ったら困るから食べるなと言いました。私は食べたことがありません。
ku=kor hapo anak 'ehosi e=iki yak wen na, itekki e!' sekor ye. kusu, k=e ka eramiskari." sekor hawean.

(アイヌ語)
クコ�� ハポ アナ�� エホシ エイキ ヤ�� ウェン ナ、 イテッキ エ!' セコ�� イェ。 クス、 ケ カ エラミ��カリ。" セコ�� ハウェアン。
(エスペラント)
Mia patrino diris, 'Se vi eraras, mi estas konfuzita. Ne man�゙i �゙in!' Tial mi ne spertas man�゙i �゙in."
 

毒の元はシュウ酸カルシウムで、手で触れると、かゆく赤く触れ、誤食すると舌、のどが赤くなり腫れて、重症だと窒息することがあります。

(アイヌ語)
ne surku motoho sy�尽ankarusiumu sekor a=ye p ne wa, rawraw tek ani a=kere yakun mayayke wa hup ruwe ne. ehosino surku a=e yakun, a=parunpe, a=rekuci arka wa hup. ne siyeye wen yakun, tasu tuy kur ka an.
ネ ス��ク モトホ シュウ酸カルシウム セコ�� アイェ �� ネ ワ、 ラウラウ テ�� アニ アケレ ヤクン マヤイケ ワ フ�� ルウェ ネ。 エホシノ ス��ク アエ ヤクン、 アパルンペ、 アレクチ ア��カ ワ フ��。 ネ シイェイェ ウェン ヤクン、 タス トゥイ ク�� カ アン。
(エスペラント)
La deveno de la veneno estas kalcian okazalaton. Oni tu�畭s �゙in per la mano, la mono jukas kaj �疱elas ru�゙e. Oni man�゙as �゙in erare, la lango kaj la gor�゙o fari�゙as ru�゙a kaj �疱elas. Se oni estas grave malsana, oni povas sofoki�゙i.
 

この黄色い部分は、腹に虫がわいた時に、舌に触れないようにしながら丸呑みしました。

(アイヌ語)
honi or un tuy-kikir an hi ta, siwnin uske a=parunpe kere somo ki no a=ruki ruwe ne.
ホニ オ�� ウン トゥイ・キキ�� アン ヒ タ、 シウニン ウ��ケ アパルンペ ケレ ソモ キ ノ アルキ ルウェ ネ。
(エスペラント)
Kiam la vermon aperas en la ventro, oni englutas la tuton de la flara parto netu�畭nte la langon.
 

青木愛子さんは言いました;関節が腫れる場合にラウラウを使います。

(アイヌ語)
Aoki Aiko katkemat ene hawean hi; a=kirouske hup hi ta rawraw a=ta wa arki=an wa, newaanpe a=sirsiru wa a=koraci yak pirka ruwe ne.
青木愛子 カッケマッ エネ ハウェアン ヒ; アキロウ��ケ フ�� ヒ タ ラウラウ アタ ワ ア��キアン ワ、 ネワアンペ アシ��シル ワ アコラチ ヤ�� ピ��カ ルウェ ネ。
(エスペラント)
S-ino AOKI Aiko diris jene: Kiam la artiko �疱elas, oni iras kolekti rawraw-on, oni pulvorigas �゙in kaj almetas �゙in al �疱ela�瀰. Tiel oni resani�゙as.
 

ラウラウのトゥレプのようになっているいもの部分をすって、それに麦粉を少し混ぜて患部に塗ります。

(アイヌ語)
a=sirsiru wa munki koho a=ukopoye wa, hup or a=usi.
アシ��シル ワ ムンキ コホ アウコポイェ ワ、 フ�� オ�� アウシ。
(エスペラント)
Oni pistas la radikon, iom miksas �゙in kun hordea faruno kaj �疥iras la �疱ela�瀰n per tio.
 

田畑アキさんは言いました;ラウラウの根をすって、ぼろきれに包んで、腫れたところにつけてしばって湿布しました。

(アイヌ語)
Tabata Aki katkemat ene hawean hi; rawraw a=sirsiru wa senkari a=kokari wa newaanpe hup or a=kosina ruwe ne.
田畑アキ カッケマッ エネ ハウェアン ヒ; ラウラウ アシ��シル ワ センカリ アコカリ ワ ネワアンペ フ�� オ�� アコシナ ルウェ ネ。
(エスペラント)
S-ino TABATA Aki diris jene; Oni pistas rawraw-on, envolvas �゙in en la �ンifono kaj banda�゙as la �疱ela�瀰 per tio.
 

ラウラウは日本ではコウライテンナンショウ(サトイモ科)という名前です。

(アイヌ語)
rawraw anakne sisam or ta k�較aitennansy�� (satoimo-ka) sekor re an.
ラウラウ アナ��ネ シサ�� オ�� タ コウライテンナンショウ (サトイモ科) セコ�� レ アン。
(エスペラント)
En japanio oni nomas rawraw-on k�較aitennansy�� (la familio kolokasio).
 

北海道、東北地方、関東地方から近畿地方の太平洋沿岸、中国東北地方(満州)、朝鮮半島、サハリン、千島に生えています。

(アイヌ語)
aynumosir, Tohokutih��, Kant�閣ih�� wano Kinkitih�� pakno an Taih��y�各ngan, Ty�身oku-t�撹oku-tih�� (Mansy��), Ty�郭en-hant��, Saharin (Karapto), Tisima or us pe ne. kim us pe ne.
アイヌモシ��、 東北地方、 関東地方 ワノ 近畿地方 パ��ノ アン 太平洋沿岸、 中国東北地方(満州)、 朝鮮半島、 サハリン (カラ��ト)、 千島 オ�� ウ�� ペ ネ。 キ�� ウ�� ペ ネ。
(エスペラント)
En aynumosir (Hokkajdo), la Pacifik-marborda regiono de la japanaj regionoj "Toohoku, Kankoo, Kinki", Nordoriento de �ラinio (Ma�ンurio), la duoninsulo Koreio, la duoninsulo Sa�゚aleno, Kurilaj Insuloj aperas �゙i.
 

漢方では根を乾燥したものを天南星(テンナンショウ)と呼ばれています。

(アイヌ語)
kanp�� or ta a=satke rawraw tennansy�� sekor a=ye p ne.
漢方 オ�� タ アサッケ ラウラウ 天南星 セコ�� アイェ �� ネ。
(エスペラント)
En Kanpoo (la �ンina medicino) oni nomas la sekigitan radikon "ten'nansyo."
 

痰を取り除いたり、腫れをひかすと言われています。また、抗腫瘍性もあると言われています。
(アイヌ語)
ani ratkar=an easkay, totce hi a=pirkare ka easkay yak a=ye. k�郭yuy�郭ei ka kor pe ne yak a=ye.
アニ ラッカラン エア��カイ、 トッチェ ヒ アピ��カレ カ エア��カイ ヤ�� アイェ。 抗腫瘍性 カ コ�� ペ ネ ヤ�� アイェ。
(エスペラント)
�リi povas forigi sputa�瀰, bonigi �疱ela�瀰n la�� onidiro. Anka�� oni diras, ke �゙i estas kontra�穰umora.


目次に戻る

ホームページに戻る